Diz bölgesindeki yaralanmalar açık veya kapalı olabilirler.
Bu yaralanmalar genelde direkt olan yaralanma mekanizmaları ile gelişir. Kontüzyonlarla
birlikte gelişen deri ve derialtı doku değişiklikleri oldukça kolay tanınırlar.
Patolojinin boyutları yaralanma yapan kuvvetin şiddet ve genişliğine göre değişebilir.
Diz bölgesinin kapalı olan yaralanmaları basit bir contusio dan, eklemin bağ
sistemleri ilgilendiren kompleks yaralanmalara kadar uzanabilir. Çarpma ve
kontüzyon geçiren dizlerde, travmatik basit seröz hidrartoz sıklıkla gelişir.
Diz içindeki kan veya artmış olan sinoviyal sıvı birikimleri, klinik olarak
patellar şok bulgusunun varlığı ile ortaya konulur. Deri ısısı hemartrozlarda
arttığı gibi, intrartiküler lezyonun derecesine göre de ağrıdan yakınılır.
Ayrıca tanıda önemli olan nokta, intraartiküler kanamaları gösteren hemartrozların
yaralanmadan ilk 6–12 saat gibi kısa bir süre içerisinde gelişmesidir. Ancak
hidrartroz 24 – 48 saatte reaksiyonel olarak ortaya çıkar. Hematroz eklem içindeki
bir patolojilerin en tipik bulgularından olup, kemiksel bir patoloji veya bağ
kopukluğunu düşündürmelidir (Tablo 1).
Tedavi : Basit bir yaralanma varsa, dizin üzerindeki travmatik etkiyi
en aza indirgemek için bacak bir yastık veya atel üzerinde yüksekte tutulup
dinlendirilmeye alınır. Bu süre içerisinde her iki saatte onbeş veya yirmi
dakikalık soğuk uygulamalar yapılır. Yine diz bölgesine basit bir elastik bandaj
ile kompresyon uygulayarak aşırı şişliklerden korunulmaya çalışılır. Analjezik
ve antienflamatuvar ilaçlarla semptomatik tedavi fayda veren uygulamalardır.
Ayrıca bu istirahat süresi içerisinde izometrik kuadriseps kası egzersizlerine
başlanılır. İzometrik egzersiz uygulamalarının diz çevresindeki kas atrofilerinden
kaçınmak için hemen uygulamaya konulması gereklidir. İstirahatın süresi yaralanmanın
şiddeti ile doğru orantılı olarak değişebilir. Basit bir kontüzyonda istirahatın
süresi semptomların azalması için 10–15 güne kadar uzatılabilinir. Bu süreç
içerisinde patoloji ağırsa diz üzerine yüklenmeler yasaklanır. Basit seröz
hidrartrozların hafif derecelerinde kendiliğinden gerileme olasılığı vardır.
İntraartiküler sıvı toplanmalarında, ponksiyonun ayırıcı tanıdaki faydalarının
yanı sıra, tedavi edici amacı da vardır. Bu şekilde bası ağrısı ortadan kaldırılır.
Ancak ponksiyon, intraartiküler ortamın dışarıyla temasıdır. Herhangi bir hasta
yatağında veya acil odasında değil tamamen steril şartlarda yapılması gereklidir.
Bazen de ponksiyona rağmen yinelenmeler (rezidivler) olabilir. Bunun için çarpma
ve kontüzyonlara bağlı olan hidraartrozlarda, dize ponksiyon yapıldıktan sonra
pamuk ve elastik sargılarla kompresyon bandajı uygulanır. Ponksiyonun elde
edilen içerik ayırıcı tanıya yardımcı olur. Buna göre patolojiler ve bulguları
sıralanmıştır.(Tablo 1)
EKLEM SIVISININ İÇERİĞİ
1-Kanlı
2-Yağ damlacıklarıyla birlikte kanlı
3-Seröz(berrak)
4-Kirli seröz
5-Fibrinöz
6-Kirli ve koyu sarı
7-Kahverengi
|
OLASI PATOLOJİLER
Ö.Ç.B. rüptürü, patella çıkığı, periferik menisküs yırtığı
Patella kırığı, osteokondral kırık, eminentiada kopma kırığı, patella
çıkığı
Menisküs lezyonu, kıkırdak lezyonu kronik bağ lezyonu
Enfeksiyon başlangıcı, romatizmal kökenli hastalıklar
Romatizmal kökenli hastalıklar
Enfeksiyon
Tabes artropatisi |